Làm thêm giờ (OT) để “cày” dự án, hay dồn ngày phép chưa nghỉ để quy đổi thành tiền mặt vào cuối năm là những khoản thu nhập phổ biến của người lao động. Tuy nhiên, liệu thu nhập thực nhận này có bị khấu trừ Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) hay không? Đây luôn là bài toán khiến nhiều nhân viên và cả bộ phận Nhân sự – Kế toán (C&B) băn khoăn. Cùng các chuyên gia tư vấn thuế từ Russell Bedford KTC và Học viện APT làm rõ quy định này ngay trong bài viết dưới đây để bảo vệ quyền lợi và tránh rủi ro khi quyết toán thuế!

1. Tiền làm thêm giờ (Overtime – OT) có phải đóng thuế TNCN không?

Rất nhiều người lầm tưởng rằng toàn bộ tiền lương làm thêm giờ đều phải đóng thuế, hoặc ngược lại là được miễn thuế 100%. Thực tế, theo quy định của pháp luật về Thuế TNCN, khoản tiền này được tách bạch thành hai phần rõ rệt:

• PHẦN ĐƯỢC MIỄN THUẾ (Phần Premium): Đây là phần tiền lương được trả CAO HƠN so với mức lương làm việc vào giờ bình thường.
• PHẦN PHẢI CHỊU THUẾ: Là phần tiền lương được tính bằng với mức lương giờ bình thường của bạn.

Ví dụ minh họa cách tính thuế tiền OT:

Giả sử mức lương làm việc bình thường của bạn là 100.000 VNĐ/giờ. Khi bạn làm OT vào ngày nghỉ, công ty chi trả mức lương 150% (tương đương 150.000 VNĐ/giờ).

Cách tính Thuế TNCN cho 1 giờ OT này như sau:

• 100.000 VNĐ (Mức lương gốc): Bắt buộc cộng vào tổng thu nhập chịu thuế TNCN trong tháng.
• 50.000 VNĐ (Phần chênh lệch 50% cao hơn): Hoàn toàn được

2. Tiền thanh toán phép năm chưa nghỉ có tính thuế không?

Khác với tiền làm thêm giờ, chính sách thuế áp dụng cho khoản tiền quy đổi từ ngày phép năm khắt khe hơn rất nhiều:

• Chịu thuế 100%: Khoản tiền công ty thanh toán cho những ngày phép năm mà bạn chưa sử dụng hết được cơ quan thuế xếp vào nhóm thu nhập từ tiền lương, tiền công.
• Lưu ý quan trọng: Dù bạn nhận khoản tiền này vào dịp cuối năm khi đang tiếp tục công tác, hay nhận vào lúc chốt lương để nghỉ việc (nghỉ việc nhưng chưa sử dụng hết phép), đây vẫn là khoản thu nhập bắt buộc phải cộng vào tổng thu nhập tính Thuế TNCN.

3. Lời khuyên

Để đảm bảo tính minh bạch khi có đoàn thanh tra, kiểm tra và bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng cho người lao động, các doanh nghiệp và đặc biệt là bộ phận Kế toán / C&B cần lưu ý thực hiện tốt 2 nguyên tắc sau:

• Tách biệt rõ ràng trên chứng từ bảng lương: Cần trình bày tách biệt hai cột/dòng là “Lương giờ bình thường” và “Phần chênh lệch OT” trên bảng lương tổng của công ty cũng như trên phiếu lương (payslip) gửi cho từng nhân viên.
• Lưu trữ hồ sơ hợp lệ: Doanh nghiệp phải đảm bảo có đầy đủ Giấy đề nghị làm thêm giờ, Bảng chấm công làm thêm giờ được cấp quản lý phê duyệt đúng quy định. Đây là “bằng chứng thép” để giải trình phần thu nhập được miễn thuế khi quyết toán.